Tamburi Cemil Bey Kimdir

Tamburi Cemil Bey Kimdir,Tamburi Cemil Bey Hayatı ve Biyografi

(1873-1916)

Türk besteci, saz sanatçısı. Taksimleriyle, peşrev ve saz semaileriyle, saz musikisinde yeni bir dönem açmıştır.

İstanbul’un Molla Gürani semtinde doğdu. Bazı kaynaklara göre, doğum tarihi 1871’dir. 29 Temmuz 1916’da İstanbul’da öldü. Babası, çok çeşitli kademelerdeki devlet görevleri yanında, Tahran sefirliğine de bulunan Tevfik Beydir. Dedesi Mustafa Reşid Efendi, Sadrazam Hüsrev Paşanın kethüdasıydı; annesi Zihniyar Hanım, Mustafa Reşid Efendi tara­fından Sultan Abdülmecid’in kız kardeşi AdileSultan’ ın sarayına cariye olarak satılmış, daha sonra da geri alınarak Tevfik Bey’le evlendirilmiştir. Cemil üç yaşında babasını kaybetti. Yüksek düzeyde devlet görevlerinde bulunan amcası Refik Bey’in himayesi altında ilköğrenimini tamamlayarak Rüştiye’ye baş­ladı.

Küçük yaşta musikide “harika çocuk” özellikleri gösterdi; eline geçen ev aletlerinden oyuncak çalgılar yaptı. Hemen her sazı çalabilen bir sanatçı olduktan sonra da bu merakı geçmedi. On yaşından itibaren tambur çalmaya başladı, yeteneği kısa zamanda çevre­sinin dikkatini çekti. Yenilik fikirleriyle yetişmiş bir Tanzimat aydım olan amcası Refik Bey’in evi Cemil’i genel kültür yönünden de etkileyen bir ortam oldu. Fransızca öğrendi. Refik Bey’in kızları piyano dersi alırken Cemil de musikinin teknik yönleriyle ilgili temel bilgileri öğrendi. Tambur çalan ağabeysi Ah­med Bey’den de yararlandı. Ayrıca amcasının oğlu Mahmud Bey’in keman öğretmeni, “Kemanı Ağa” adıyla tanınan Aleksan Efendi’den Hamparsum notası ile Batı notasını öğrendi.

Yaşı ilerledikçe olağanüstü yeteneği kulaktan ■* kulağa yayılıyor, musikili toplantılara çağrılıyordu. On üç yaşına girdiğinde, amcası Refik Bey öldü. Cemil bundan sonraki dört yılı Mahmud Bey’in himayesinde geçirdi. Bu süre içinde Mahmud Bey’le gittiği bir toplantıda ünlü besteci Tamburî Ali Efendi’yle tanıştı. Ali Efendi, Cemil’in alışılmadık bir tarzda, bol mızrap vuruşuyla çaldığı tamburu dinle­dikten sonra, onu övgülere boğdu. Geleneksel tambur – tekniğini benimseyen çevreler, Cemil bir tamburî olarak kişiliğini iyice kanıtladıktan sonra bile onun tekniğine karşı çıktıkları halde klasik anlayışın sıkı kayıtları altına girmeyen Ali Efendi’nin bu yeni tekniği beğenmesi, Cemil’in olduğu kadar, Ali Efen­di’nin yenilikçi kişiliğine ve o dönemin duyarlılığına da ışık tutucu niteliktedir. Bu tanışmadan sonra Cemil, Ali Efendi’nin gittiği musikili toplantılara katılmaya başladı, ders almamakla birlikte ondan çok yararlandı. On sekiz yaşına girdiğinde kendisini büyük bir icracı olarak kabul ettirmişti. Yirmisinde ise, lavta, kemençe, viyolonselde de üstün bir icra gücü gösteriyordu.

Tamburi Cemil musiki konularında gazetelere yazılar da yazdı. Sabah gazetesinde Rauf Yekta Bey’le kalem tartışmalarına girdi. Bir musiki sözlüğü ile bir kemençe metodu yazmaya başladı, ama yarım bıraktı, Rehber-i Musiki adlı eseri iki kez basıldı.

En ilkel kayıt tekniğinin ürünü olan, ancak bir adet üretilebilen kovanlarının çoğunun kaybolduğu tahmin edilmektedir; bazıları özel ellerdedir. Taş plaklarını kapsayan en geniş koleksiyonu Neyzen Niyazi Sayın’dadır. Bazı plaklarda, Udî Nevres, Şehzade Ziyaeddin, Kadı Fuat Efendi, Neyzen Rıza Bey gibi saz sanatçıları ile Hafız Osman, Hafız Aşir gibi ünlü gazelhanlar Cemil Bey’e eşlik etmişlerdir.

  • Eserleri (başlıca): Kitap: Rebber-i Musiki, 1901. Taksim: Tambur, yaylı tambur, kemençe, alto kemençe, lavta ve viyolonselle 100’den fazla taksim (taş plak). Bestelediği saz eserleri: Şeddiaraban, ferahfeza, muhay­yer, mahur, hicazkâr, kürdilihicazkâr, ısfahan, neva peşrev­leri; şeddiaraban, ferahfeza, muhayyer, hicazkâr, ısfahan, bestenigâr, suzidilârâ saz semaileri; hüseyni oyun havası (“Çeçen kızı”), nihavent sirto, nikriz zeybek. İcra ettiği besteler: Tambur, kemençe ve alto kemençe ile çaldığı 40’tan fazla peşrev, saz semaisi, oyun havası, şarkı (taş plak). Şarkı: Hicaz (5 tane), şehnaz (2 tane), eve, ferahnak, hüseyni, hüzzam, mahur, kürdilihicazkâr, mu­hayyer, nihavent, şevkefza şarkılar (16 şarkı). Çeşitli: Hümayun ninni, rast ninni.

Tamburi Cemil Bey Kimdir” üzerine bir düşünce

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>