Pierre-Simon Laplace Hayatı

Pierre-Simon Laplace Kimdir, Pierre-Simon Laplace Hayatı Biyografi

Fransız matematik bilgini. Güneş sis­teminin kararlılığı problemine ve ola­sılıklar kuramına katkılarıyla tanınır.

laplaceLaplace, Mart 1749’da Normandiya’da, Beaumont en Ange’da doğdu, 5 Mart 1827’de Parisde öldü. Yaşamının ilk yıllarına ilişkin bilgiler çok azdır. Yalnızca yoksul bir çiftçi ailesinin oğlu olduğu, öğreniminin daha ilk yıllarında ortaya çıkan yetenek­leriyle varlıklı komşularının ilgisini çektiği, öğrenimi­ni komşularının desteğiyle Beaumont’daki askeri okulda sürdürdüğü ve on sekiz yaşında köyünden ayrılıp Paris’e gittiği biliniyor, Paris’e gittikten sonra köyüyle tüm bağlarını koparan Laplace, mekaniğin ilkelerine ilişkin bir yazısı aracılığıyla hayranlığını kazandığı d’Alembert’in yardımıyla Paris Askeri Okulu’nda matematik profesörlüğüne getirildi. 1773’de Güneş sisteminde bulunan gezegenlerin Gü­neş’ten uzaklıklarının ortalamasının değişmediğini göstererek ilk başarısını kazandı ve Paris Bilimler Akademisi’nin yardımcı üyeliğine seçildi.

1796’da Exposition du systeme du monde (“Dünyanın Sistemi­nin Açıklanışı”) adlı kitapta oldukça basit bir biçimde açıkladığı araştırmalarının sonuçlarını, ilk cildi 1789’da yayımlanan ve ancak 1825’de tamamlanan 5 ciltlik Mecdnique celeste’de (“Gök Mekaniği”) derle­di. Ünlü kimyacı Berthollet ile birlikte Paris yakının­daki Arcueil’de bir tür araştırma enstitüsü kuran ve birçok genç bilim adamının yetişmesine katkıda bulunan Laplace siyasal yaşama da katılmış, ancak bu alanda yönetim değişikliklerinden zarar görmemesini sağlayacak olumsuz bir kişilik sergilemişti.

1789 Devrimi sırasında suçlanmamayı, dahası Bureau des Longitude’un başkanlığına getirilmeyi, ardından yö­netimi ele geçiren Napoleon’dan da saygı görmeyi başarmıştı. Napoleon tarafından içişleri bakanlığına getirilen ancak kısa bir süre sonra bu görevden alınarak senato üyeliğine atanan Laplace, gözden düşmesi üzerine Napoleon ile ilişkisini kesip, onun görevden alınması kararına katılarak yeni yönetimle de anlaşma ve bir anlamda da yaşamının her döne­minde rahatça bilimsel çalışma yapma olanağı bul­muştu.

  • Eserleri (başlıca): Exposition du system du monde, 1796, (“Dünya Sisteminin Âçıklanışı”); Mecanique celeste, 5 cilt, 1798-1825, (“Gök Mekaniği”); Theorie analytique des probabilites, 1812, (“Analitik Olasılık Kuramı”); Qeuvres de Laplace, {ö.s.), Gauthier-Villars, 15 cilt, 1878-1912, (“Laplace’ın Toplu Yapıtları”).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>