Oswald Külpe Kimdir

Oswald Külpe Kimdir, Oswald Külpe Hayatı Biyografi

Alman, filozof ve psikolog. Kant’ın dizgesinden kaynaklanan Yeni Gerçekçiliğin öncülerindendir, psikoloji­de Würzburg Okulu’nun kurucusu­dur.

3 Ağustos 1862’de Livonya’da (bugün Letonya SSC) Kandava’da doğdu, 30 Aralık 1915’de Münih’te öldü. 1881’de Leipzig Üniversitesinde tarih öğrenimi gördüğü sırada Wundt’un etkisiyle psikolojiye ve felsefeye ilgi duydu. Bir süre Berlin, Göttingen ve Dorpat üniversitelerinde felsefe, tarih ve psikoloji okudu. 1886’da Leipzig Üniversitesi’nde, Wundt’un yanında psikoloji alanında çalışmalarını sürdürdü, onun yardımcısı oldu; 1887’de doktor sanını kazandı. 1894’te Leipzig Üniversitesinde profesörlüğe yüksel­dikten sonra Würzburg Üniversitesi’ne geçerek, ora­da bir psikoloji laboratuvarı kurdu. 1896’dan sonra Leipzig, 1909’da Bonn, 1912’de Münih üniversitelerinde psikoloji ve felsefe okuttu. I.Dünya Savaşı’nda yaralı Alman askerlerinden geçen bir salgın hastalık yüzünden öldü.

Külpe’nin felsefeyle olan ilgisi, Kant’ın yapıtları­nı okumakla başlamış, E.Mach ve R.Avenarius’un olgucu görüşlerinden etkilenerek eleştiriye dayalı bir gerçekçilik anlayışı üzerinde yoğunlaşmıştır. Onun Gerçekçilik’i duyu verilerinin nesnel kaynağına inme­yi, algıyla sağlanan izlenimleri us ölçülerine göre değerlendirmeyi amaçlar. Ona göre gerçeğin kaynağı­na ancak duyumlara dayanılarak ve usun kılavuzlu­ğunda varılabilir. Us, bilgiyi oluşturan süreç içinde, yaratıcı değil yönlendirici, biçimlendiricidir. Bu işle­min temelini de, duyu verilerinin düzenlenmesini, belli bir anlam içeriğine kavuşmasını sağlayan, eleştiri oluşturur.

Eserleri (başlıca): Einleitung in die Philosophie, 1895, (“Felsefeye Giriş”); Die Realisierung, Ein Beitrag zur Grundlegur.g der Realwissenschaften, 1912, (“Gerçek Bilimlerin Temellendirilmesi Konusunda Bir Katkı, Ger­çekleştirme”); Vorlesungen über Psychologie, 1912, (“Psi­koloji Üstüne Konuşmalar”); Grundlagen der Aesthetik, (ö.s.), 1921, (“Estetiğin Temelleri”); Vorlesungen Über Logik, (ö.s.), 1923, (“Mantık Üstüne Konuşmalar”).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>