Lamii Çelebi Hayatı

Lamii Çelebi Kimdir, Lamii Çelebi Hayatı Biyografi

Osmanlı Divan şairi. Arap ve Fars edebiyatlarından yaptığı çevirilerle tanınmıştır.

Bursa’da doğdu, aynı kentte öldü. Asıl adı Mahmud’dur. II.Bayezid dönemi (1481-1512) hazine defterdarlarından Osman Çelebi’nin oğludur. Dede­si Nakkaş Ali 15.yy’ın tanınmış süsleme sanatçılarındandı. Lâmiî, Bursa’da medrese öğrenimi gördükten sonra Nakşibendi tarikatına girdi ve şeyhliğe kadar yükseldi. Hiçbir devlet görevi almadı. Geçimini çevirileriyle ve ailesinin kurduğu vakfın geliriyle sağladı.

Farsça’yı ve Arapça’yı iyi bilen Lâmiî, bu diller­den manzum ve mensur pek çok yapıtı Türkçe’ye kazandırmıştır. I.Selim’e [Yavuz] sunduğu kasidelerle adını duyurduktan sonra önce onun, daha sonra da I.Süleyman’ın [Kanuni] ve devlet büyüklerinin özen- dirmeleriyle çeviriler yapmaya koyulmuştur. Bunla­rın sayısı otuza yakındır. Siyer, evliya tezkiresi, maktel, menakıb, münazara, münşeat, lügat, divan ve mesnevi türündeki bu çevirileriyle Osmanlı Divan edebiyatında başlı başına bir çığır açmıştır. Yapıtları olduğu gibi çevirmemiş, hemen hemen hepsine bir çok eklemeler yapmıştır. Ünlü İranlı şair Câmî’nin yapıtlarından çoğunu Türkçe’ye çevirdiği için de döneminde Câmî-i Rum (Anadolu’nun Câmî’si) ola­rak anılmıştır.

Mensur yapıtlarının ilki olan Şevahidü’n- Nübüvve çevirisini 1510’da tamamlamıştır. Hz.Muhammed’in yaşamını ve savaşlarını anlatan siyer türündeki bu yapıt Câmî tarafından yazılmıştır. Lâmiî, yine aynı yazarın 1476’da Nefahâtü’l-Üns min Hadarâti’l-Kuds adlı Nakşibendi şeyhlerinin yaşam öykülerini menkabe biçiminde ele alan yapıtını, 1512-1521 arasında Futûhü’l-Mücahidin li-tervihi

Kulûbi’l-Müşahidîn adı ile ve eklemelerle Türkçe’ye çevirmiştir. Bu eklemelerden bazıları Şeyh Emir Ahmed Buharî, Şeyh Ebü’l-vefa Konevî, Şeyh İlahî, Hacı Bayram Veli, Yazıcızade Mehmed, Ahmed Bican, Yunus Emre ve Hacı Bektaş gibi Anadolu’da ün salmış, bazısı tarikat kurmuş kişilere ilişkindir.

  • Eserleri (başlıca): Tercüme-i Nefahatü’l-Üns, (ö.s.), 1854, (yeni harflerle, 1971); İbretnâme, (ö.s.), 1857; Şehrengiz-i Bursa, (ö.s.), 1871; Münazara-i Bahar u Şita, (ö.s.), 1873; Şevahidü’n-Nübüvve, (ö.s.), 1876, (yeni harflerle, 1958); Letâifnâme, (ö.s.), Y. Çalışkan (yay.), 1978; Hüsn ü Dil, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Bölümü^ No. 1839; Şerefü’l-Insan, Süleymaniye Kütüp­hanesi, Âjşir Efendi Bölümü, No. 310; Absal ü Salaman, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, No. 3088; Vamık « Azra, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, No. 9287; Vis ü Ramin, Bursa İl Halk Kütüphanesi, No. 2278; Divan, Millet Kütüphanesi, Manzum No. 380; Maktel-i Hüseyin, Türk ve İslâm Eserleri Müzesi Kütüphanesi, No. 1958; Şem ü Pervane, Süleymaniye Kütüphanesi, Esad Efendi Bölümü, No. 2744; Heft Peyker, Dublin Chester Beatty Kütüphanesi No. 12.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>