Kumuklar hakkında bilgi

Kumuklar kimlerdir, Kumuklar

Kumuklar, kumıklar olarak da bilinir, Kıpçak Türklerinden bir halk. Kıpçakçanın bir kolu olan Kumukça konuşurlar. Öncele­ri küçük topluluklar halinde Taşkent Türk­leri arasında yaşıyorlardı. Kuzey Dağıstan’ da da Çeçen, Balkar, Kabartay toplulukla­rıyla karışmışlardı. Bu nedenle Kumukların, Hazarların Kafkasya’daki torunları ya da Türkleşmiş bölge yerlileri oldukları öne sürüldü Rus Doğubilimci Vasili Bartold, Kafkasya Kumuklarının, Türkistan Kumukları ile ilgilerinin bulunmadığını, Türkleşmiş Kazı-Kumuklardan (Laklar) ayrılan bir kol olduklarını savunmuştur. Kumuklar, 8, yüzyıldaki Arap istilası dö­neminde Hazar Denizi bölgesinde yoğun bir nüfus oluşturuyorlardı. Bu dönemde. Miçik Irmağı havzası da Kumukistan olarak anıl­maktaydı. 1578’de son Kazı-Kumuk hanının ölümünden sonra Sultan But’un Sulak ve Terek’te kurduğu Kumuk Beyliği, Kazan ve Astrahan hanlıklarıyla yakın siyasal ilişkiler içindeydi. 1594-1600 arasında,’ Rus Çarlığı’ nın Kuzey Dağıstan’a müdahale etmesi üzerine Sultan But, Rus saldırılarını durdu­rarak dağınık Kumukları Sulak-Terek ara­sında toplamaya çalıştı. Önce Çiryurt’u, Rusların bölgeden uzaklaştırılmasından sonra da Tuman’ı başkent yaptı. Onun ardından oğullan Ay Temur ve Kazan Alp başa geçti. Ama geniş ulaşım ve tarım olanaklarına karşın, 17. ve 18. yüzyıllardaki sürekli savaşlar yüzünden Kumukistan geli­şemedi. 1813’te Rus Çarlığı’nca ilhak edilen bölge, 1917*de Kuzey Kafkasya’daki karşı devrimci Türk-Müslüman hareketine katıl­dı. Günümüzde nüfusları 250 bine yakla­şan Kumukların büyük bölümü Rusya Fe­derasyonuna bağlı Dağıstan Özerk Cumhuriyeti’nde, Hasavyurt, Babayurt, Kızılyurt, Buynaksk, Kaytak ve Mahaçkala gibi yerleşmelerde yaşamaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>