Karl Polanyi Kimdir

Karl Polanyi Kimdir, Karl Polanyi Hayatı Biyografi

Macar iktisat tarihçisi. Sanayileşme öncesi iktisadi biçimler üzerine yaptı­ğı araştırmalarla tanınmıştır.

25 Ekim 1886’da Viyana’da doğdu, 23 Nisan 1964’de öldü. Budapeşte Üniversitesinde hukuk ve felsefe öğrenimi gördü. Kısa bir süre avukatlık yaptı. II. Dünya Savaşı öncesinde İngiltere’ye gitti ve İşçi Eğitim Birliği için özel dersler verdi. 1947-1958 arasında ABD’de Columbia Üniversitesinde iktisat dalında konuk profesörlük yaptı. Bir grup bilim adamı ile birlikte, iktisat tarihi ve iktisadi antropoloji alanında sistemli bir yaklaşım olan Trade and Market in the Early Empires’ı (“İlk İmparatorluklarda Ticaret ve Pazar”) yazdı. Yaşamının son yıllarında dünya barışının korunması amacına yönelik olarak iktisadi ve siyasi araştırmalar yapan bir uluslararası süreli yayının oluşturulması için çalıştı. Bu tür bir dergi olan Co-existence’m ilk sayısının yayımlanmasından kısa bir süre sonra öldü.

Polanyi 1944’de yayımladığı The Great Transfor- mation’An (“Büyük Dönüşüm”) İngiliz Sanayi Devriminin zenginliği çoğaltmasının yanı sıra tüm toplum­sal dokuda tahribat yaptığını savunarak kapitalist piyasa ekonomisinin toplumsal bakımdan yaşayabilir olmadığını ileri sürdü. Açlık korkusunun ve kar güdüsünün toplumsal bölünmeler yarattığını ve yıkıcı olduğunu savundu. Polanyi’ye göre I.Dünya Savaşından sonra ve 1930’da Sosyalizm’e, Faşizm’e ve ABD’de Yeni Düzen (New Deal) politikalarına yol açan karışıklıklar, iktisadi ve toplumsal bakımdan katlanılamaz duruma gelen piyasa ekonomisinin dö­nüşümünü göstermekteydi. Çağdaş toplumun en önemli sorununun, özerk piyasaya bağımlı iktisadi güçler üzerinde, özgürlüğü yok etmeden yeniden denetim kurabilme sorunu olduğunu ileri sürdü.

İnceleme konusu ilkel ve eski topluluklar olan Trade and Market in the Early Empires ‘da, pazarın önemi olmadığı sanayi öncesi toplumların çözümlen­mesi için yeni bir kavramsal çerçeve oluşturdu. Polanyi’e” göre, piyasa ekonomisi iktisadi örgütlenmenin özel ve tarihsel bir kategorisiydi. İlkel ve eski topluluklarda iktisadi bütünleşmenin egemen biçimi yeniden bölüşümdü. Ticari mübadelenin egemen olmaya başladığı bazı ekonomilerde ise pazarların önemi çok küçüktü. Polanyi, yeniden bölüşüm, ticari mübadele ve pazar ekonomilerini, birbirlerini izleyen aşamalar olarak görmemesine karşın, bazılarının di­ğerlerinden önce geliştiğini ve bu biçimlerden birinin toplumsal yapıda egemen olduğunu savundu. Polanyi’nin iktisadi tarih araştırmaları, onu, ilkel ve eski iktisadi biçimleri, çağdaş sanayilerin değişik bir türü olarak ve pazar ekonomisi kavramları ile çözümleme­nin yanlış olduğu sonucuna götürdü. Serbest piyasa kapitalizminin tarihsel bir dönem olduğunu ve yeni dünya ekonomisinin bu iktisadi oluşumun evrimiyle ortaya çıkacağını ileri süren Polanyi, pazar-dışı ekonomiler konusunda yeni savlar geliştirilmesine katkı­da bulunmuştur.

Eserleri (başlıca): Europe To-day, 1937, (“Bugünkü Avrupa”); The Great Transformation, 1944, (“Büyük Dönüşüm”); Trade and Market in the Eariy Empires, (C.M.Arensberg ve H.W.Pearson ile), 1957, (“İlk İmpara­torluklarda Ticaret ve Pazar”); Dahomey and the Slave Trade, (ö.s.), 1966, (“Dahomey ve Köle Ticareti”).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>