İskra nedir

İskra ne demek, iskra Rusya nasıl yayın yapmıştır, iskra nedir

İskra (Rusçada “Kıvılcım”), 1900’lerin baş­larında Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi’nin (RSDRP) yayın organı. Propaganda ve örgütlenme aracı olarak partinin güçlenme­sinde önemli rol oynamıştır. RSDRP’nin kurulduğu 1898’de birçok Marksist ve sosyalist çevrenin partiyle bağ­ları bulunmuyordu. 1900 başında Sibirya’­dan sürgünden dönen V.İ. Lenin, dağınık Marksist çevreleri birleştirmeye ve işçi sınıfı­nı siyasal mücadeleye yöneltmeye yardımcı olacak bir yayın organının çıkarılmasını savundu. Aynı yılın yazında Avrupa’ya geçerek böyle bir organın kuruluş hazırlık­larına girişti. Yazı kurulu Lenin, G.V. Plehanov, V.İ. Zasuliç, P.B. Akselrod, L. Martov ve A.N. Potresov’dan oluşan İskra’ nm ilk sayısı 11 Aralık 1900’de Almanya’nın Leipzig kentinde yayımlandı. Gazetenin çıkışında C. Zetkin ve A.Braun gibi Alman Sosyal Demokratları ile’Polonyalı J. Mar­chlewski ve İngiliz Sosyal Demokrat Federasyonu’ndan H.Quelch’in de önemli katkıları oldu.

Örgütleyici bir merkez işlevi de gören İskra’nın her sayısı Rusya’ya gizlice sokula­rak, ayrıca Rusya içindeki gizli basımevlerinde çoğaltılarak partili ve sempatizan çevrelere düzenli biçimde ulaştırılmaya çalı­şıldı. Çeşitli sayılarında sol içindeki muhalif akımlara yönelik sert eleştiriler yer aldı. RSDRP’nin tek merkezden yönetilen ülke çapında bir partiye dönüşmesini sağlayan İskra, bu özelliklerinden dolayı gazetecilik tarihinde özgün bir nitelik kazandı. Alman­ya’nın çeşitli kentlerinde yönetildikten son­ra merkezi Temmuz 1902’de Londra’ya, 1903 ilkbaharında da Cenevre’ye taşındı. Gazetenin en etkin yazı kurulu üyesi, takma adını ilk kez Aralık 1901’de İskra’daki bir yazısında kullanan Lenin’di. Ayrıca karısı N.K. Krupskaya da yazı kurulu sekreteri olarak çalışıyordu. RSDRP’nin Temmuz- Ağustos 1903’te toplanan ikinci kongresin­de Lenin’in önerisiyle İskra’nın yazı kurulu üye sayısı altıdan üçe (Plehanov, Martov, Lenin) indirildi. Ama Martov istifa ederek Menşeviklerle(*) birlikte kongrede seçilen Merkez Komitesi’ni ve İskra’yı boykot etti. 46. sayıdan 51. sayıya kadar İskra Lenin ve Plehanov’un yönetiminde çıktı. Bir süre sonra Plehanov’un da Menşeviklere katıl­ması üzerine Lenin 1 Kasım 1903’te yazı kurulu üyeliğinden ayrıldı. Böylece Menşe- viklerin eline geçen gazete 52. sayıdan başlayarak yeni ya da Menşevik İskra olarak anılmaya başladı. Menşevikler İs­kra’nın yayımını 1905’e değin sürdürdü.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>