Évariste Galois Hayatı

Évariste Galois Kimdir,Évariste Galois Hayatı ve Biyografi

(1811-1832)

Fransız matematik bilgini. Çağdaş cebire ve sayılar kuramına katkıda bulunmuştur.

25 Ekim 1811’de Paris yakınlarındaki Bourg la Reine’de doğdu, 31 Mayıs 1832’de Paris’te öldü. Cumhuriyetçi bir baba ile iyi eğitim görmüş ve güçlü bir kişiliğe sahip bir annenin ikinci çocuğuydu. Annesinden aldığı dini ve klasik eğitimin ardından, 12 yaşında Paris’teki Louis le Grand Koleji’ne girdi. Sorunlu bir öğrenci olarak tanındığı, zekası ve yetenekleri konusunda da öğretmenleri üzerinde birbirine ters düşen izlenimler yarattığı bu okuldaki üçüncü yılında matematikle tanışması Galois’mn yaşamında bir dönüm noktası oldu.

Okulda öğretilenleri ve ders kitaplarındaki bilgileri yeterli bulmayarak özgün kitapları incelemeye başlayan Galois, le Gendre’ın Geometrie (“Geomet­ri”) adlı yapıtını büyük bir hızla okudu ve ilk okuyuşta bütün ayrıntılarıyla kavramayı başardı. Ardından Lagrange ve Abel’in ancak matematikçiler tarafından anlaşılabilecek bir dille yazılmış kitaplarını incelemeye, dahası özgün çalışmalar yapmaya girişti. Kendisinden birkaç yıl önce Abel’in içine düştüğü yanılgıyı yineleyerek, beşinci dereceden denklemlerin genel çözümüne ulaştığını sandığı 1827’de henüz on altı yaşındaydı. Aynı yıl hiç hazırlanmadan girdiği Ecole Polytechnique’in giriş sınavlarında başarılı olamadı. Fransız Devrimi sırasında kurulmuş olan ve kısa bir süre içinde döneminin en değerli okullarından biri durumuna gelen Ecole Polytechnique’e kabul edilmeyince büyük bir düş kırıklığına uğrayan Galois’nın yaşamının son şanslı yılı 1828’dir. Galois o yıl, dehasının büyüklüğünü kavrayabilen ve öğrencilerine yardımcı olabilmek için her yolu deneyen Louis Paul Emile Richard’ın (1795-1849) öğrencisi oldu Richard’ın yardımıyla denklemler, sayılar ve eliptik fonksi­yonlar kuramlarına ilişkin birçok çalışmayı inceledi ve özgün araştırmalarını sürdürdü. Galois’nın Annales des mathematiques pures et appliquees’mn 1929 Mart sayısında sürekli kesirlere ilişkin bir araştırması ya­yımlandı

  • Eserleri (başlıca): “Oeuvres mathematiques d’Eva- riste Galois” (Evariste Galois’nın Matematik Yapıtları), Journal de mathematiques pures et appliquees, 11, 381- 444, 1846.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>