Edward Dembowski Kimdir

Edward Dembowski Kimdir, Edward Dembowski Hayatı Biyografi

Polonyalı düşünür ve eylem adamı. Krakow ayaklanmasının önderlerin- dendir. Bir “yaradılış felsefesi” oluş­turulması gereğini savunmuştur.

25 Nisan 1822’de Varşova’da doğdu, 27 Şubat 1846’da Podgorzu’da öldü. Dembowski’nin önderlik ettiği Polonya Demokratik Derneği, ulusal bağımsız­lık için mücadele ediyordu. Köylülerin toprak sahiplerini devirerek, toplumcu bir düzen kurmaları gerek­tiğini savunan Dembowski, Krakow’dan başlayarak tüm Polonya’ya yayılacak bir ayaklanma planı hazırladı  Hareket başarısızlıkla sonuçlandı ve Dembowski Krakow yakınlarında öldürüldü. Bu ayaklanma o dönemin en önemli köylü ayaklanmalarından biri olarak değerlendirilmiştir.

Dembowski’nin felsefesi H.Kollataj ve Staszic’ ten etkilenmiştir. Ezen ve ezilen arasındaki toplumsal çelişkiye dayalı ulusal ve toplumsal devrimleri tarihsel gelişme içinde bir zorunluluk olarak görür. Katolik Kilisesi ve din, feodal düzenin araçları olduğundan onlara karşı çıkar. Tanrıtanımazlığı savunur. Hegel’i de, “yeni”yi “eski”nin emrine koşarak düzenin savunuculuğunu yaptığından eleştirir. Metafizikten kaynaklanan bir maddeciliğe karşı çıkarak, pratiğe dayalı ve halkın gereksinmesine karşılık verebilecek bir “yaradılış ve gelecek felsefesi” oluşturulması gereğini vurgular. Seçmeciliğin ve uzlaşmacılığın karşısındadır. Maddeciliğinin yanı sıra, felsefesinin idealist bir yönü de vardır. İnsan aklını tarihin itici gücü olarak nitelendirir.

Diyalektik yöntemi benimseyerek, edebiyat eleştirileri yapmıştır. “Sanat sanat içindir” düşüncesinin karşısında yer almış, Polonyalı yurtsever, şair Mickie- wicz ile Polonya’da estetikte yenilik yapma akımına katılmıştır.

  • Eserleri (başlıca): Kilka mysli o eklektyzmie, 1843, (“Seçmecilikle İlgili Düşünceler”).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>