Cengiz Han Kimdir

Cengiz Han Kimdir,Cengiz Han Hayatı ve Biyografi

(1167-1227)

Moğol kağanı. Moğol devletinin ku­rucusudur.

Asıl adı Temuçin olan Cengiz 1167’de Onon ırmağı başlarındaki Deli’ün-boldok’da doğdu. 25 Ağustos 1227’de öldü. 1155’de doğduğu da ileri sürülür. 1160’larda Chinler’le Tatarlar’ın parçaladığı Moğol devletinin son hanı Kutula’nın yeğeni Yesügey ile Höelün Hatun’un büyük oğludur. Kıyat-Börçegin adlı Moğol sülalesinden gelmektedir.

Temuçin, 13 yaşlarında iken, babasını kaybetti.Henüz küçük olduğundan, kabilesi, onu bırakıp Tayciutlar’a katılmak istedi. Annesi Höelün Hatun, binbir çaba ile kabilenin küçük bir bölümünü geri çevirebildi. Nice güçlük ve sıkıntıya rağmen, varlıkla­rını sürdürebildiler. Bütün bu olaylar sırasında, Temuçin’deki önderlik yetenekleri de kendisini belli ediyordu.

Temuçin, ilk gençlik dönemindeki, Tayciutlar’la çatışma sırasında, tutsak düştüyse de kaçmayı başardı. Bu günlerde baba dostu Kereyit Toğrıl Han, (Tuğrul) kendisine destek olmuştu.

Temuçin, babasının daha önceden nişanladığı Ongratlı Börte ile evlendi. Ancak çok geçmeden, eski düşmanları Merkitler bir baskınla karısını kaçırdılar. Temuçin, karısını kurtarmak için Kereyit Toğrıl Han’dan yardım istedi. O da, Caciret Camuka’dan da yardım istemesini söyledi. Sonuçta, üçlü işbirliği ile başarılı bir baskın gerçekleştirdi. Börte Merkitler’in elinden kurtarıldı.

Alâeddin Muhammed Harezmşah, Aralık 1220’de çekildiği bir adada öldü, yerine oğlu Celaled­din Harezmşah geçti. Yeni hükümdar, şimdiki Afga­nistan topraklarında direnmek istedi ve bazı küçük Moğol birliklerine karşı başarılı oldu. Ancak ardından gelen Cengiz Kağan ile 24 Kasım 1221’de Sind kıyılarında karşılaştı ve savaşı kaybetti. Cengiz için Batı seferi, tamamlanmış sayılabilirdi. Nitekim bun­dan sonra, dönüş hazırlıklarına başladı. 1225’de asıl topraklarına döndü.

Aynı yıl, Tangutlar üzerine sefere çıktı. Tangut- lar’ın başkenti alındığı sırada öldü. Cenazesi, asıl yurduna götürüldü, Burhan-kaldun dağının bilinme­yen bir yerine gömüldü.

Cengiz’in Moğollar’ı tek bir devlet altında topla­ması sonucu, eski Göktürk topraklarındaki bazı Türk boylarının Batı’ya doğru göçü başlamıştır. Asya’daki dinler mücadelesinde Cengiz’in Şaman inancında olmasına karşın, siyasal açıdan İslamiyet’e yakınlaşmasıyla İslamiyet’e destek sağlamıştır. Cengiz’le bir­likte Asya’nın iktisadi yaşamı da değişime uğramıştır. Ülkeler arası ticaret yeni boyutlar kazanmış, sınırlar ve gümrükler ortadan kalkmıştır. Asya’da tek bir devletin egemen olmasıyla Asya’nın batısı ile doğusu arasındaki ticari ilişkiler gelişmiştir.

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>