Aristeas’ın Mektubu

Aristeas’ın Mektubu Hakkında Bilgi

Aristeas’ın Mektubu, İskenderiye’de Ya­hudiliği yaymak amacıyla büyük bir olası­lıkla IÖ 2. yüzyılın ortalarında kaleme alınmış sahte tarihli metin. O sıralarda sayı ve saygınlık bakımından İskenderiye’de belirli bir yer edinmiş olmasına ve antisemi- tizmin henüz ciddi olarak yaygınlaşmamış olmasına karşın, Yahudi topluluğu çekişme içinde bulunuyordu. Kimi Yahudiler Yunan kültür ve felsefesini benimserken, kimileri de Helenistik kültürle herhangi bir yakınlaş­maya kesinlikle karşı çıkmaktaydı. Bu ko­şullarda Aristeas’ın Mektubu’nu kaleme alan kişinin, putperestlere Yahudiliği uygun bir bakış açısıyla sunmayı ve dinsel kurallara katı biçimde uyulmasını Helenistik Yahudi­ler için çekici kılmayı amaçladığı anlaşıl­maktadır. İÖ 2. yüzyılda yaşamış bir yazarın adını kullanan bu kişi, Tevrat’ın ilk beş kitabını oluşturan Tora’mn İbraniceden Yu- nancaya çevrilmesine kendisinin doğrudan tanık olduğu izlenimini yermeye çalışıyor­du. Metinde kendisini İskenderiye’de II. Ptolemaios Philadelphos’un (İÖ 285-246) maiyetinde önemli bir mevki sahibi olan Yahudilik hayranı bir putperest olarak ta­nıtmaktaydı. O dönemin Helenistik kültü­rünün edebiyat kalıplarını ve İskenderiye sarayına özgü sanat dilini kullanmasına kar­şın, Yunanca üslubu ve yaptığı çeşitli tarih­sel yanlışlıklar, onu ele vermektedir. Ayrıca Yahudi kölelerin durumuyla yakından ilgi­lenmesi, Filistin Yahudilerini anlatırken çiz­diği romantik tablo ve hangi hayvan etleri­nin yenebileceğine ilişkin Yahudi kuralları­nın ardında yatan anlayışı açıklama çabaları onun putperestten çok bir Yahudi olduğunu göstermektedir.

Günümüz bilginlerinin bu metinden “mek­tup” olarak söz etmelerinin nedeni, Ariste- as tarafından kardeşi Philokrates’e hitaben yazılmış olmasıdır. Mektuptaki öyküyü oluşturmak için yararlanılan kaynaklar şun­lardır: Mısır Yahudilerine ilişkin resmî ar­şivlerden alınma bir rapor, Ptolemaios’un yasa fermanları, saray dosyalarında ya da İskenderiye Kitaplığı’nda saklanan idari yazışmalar, krallık idealleri üzerine bir ince­leme, Yahudi din kuralları üzerine bir savunma. Mektuptan ilk kez doğrudan alıntı yapan yazar, Yahudi tarihçi Flavius Josephus (İS 1. yy) olmuştur. İlk Hıristi­yanların bazıları da bu yapıttan yararlan­mış, ama Yahudiliğin savunulduğu bölümle­re değinmemeye özen göstermişlerdir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>