Antoine Louis Claude Destutt de Tracy Kimdir

Antoine Louis Claude Destutt de Tracy Kimdir, Antoine Louis Claude Destutt de Tracy Hayatı Biyografi

Fransız filozof ve siyaset adamı. Bilgi­nin kaynağının duyumlar olduğu görüşünü savunmuş, bir “ideoloji” kavramı geliştirmiştir.

20 Temmuz 1754’te Paris’de doğdu, 10 Mart 1836’da orada öldü. 15. yy’da Fransa’ya yerleşmiş, İskoç kökenli soylu bir ailedendir. Strasbourg’da öğrenim gördüğü sırada Kant felsefesine ilgi duydu. Ancak aile geleneğine uyarak, 22 yaşında asker oldu. 1778’de Penhievre Dükü’ne bağlı alayda yüzbaşılığa getirildi. Fransız Devrimi’nin ilk yılında, Bourbonna is’den soyluların temsilcisi olarak Genel Meclis’e girdi.

Kurucu Meclis’in dağılması üzerine, arkadaşı Cabanis ve ailesiyle birlikte Auteuil’e yerleşip, matematik,doğa bilimleri ve kimya ile ilgili çalışmalara baş­ladı. Dostu Lafayette’in ordusuna mareşal rütbesiyle katıldı. Terör Dönemi’nde bir yıl Carmes’da hapse­dildi. Bu süre içinde kimi filozofları inceledi ve kendi dizgesini oluşturmaya çalıştı. Direk tuvar Dönemi’nde önce Fransız Enstitüsü’nün Ahlak ve Siyaset Bilimleri Bölümü’ne, sonra 1799’da da Halk Eğitimi Konseyine üye oldu. “18.Brumaire”den sonra senatör oldu ve Napoleon Bonaparte’m düşürülmesi için oy kullan­dı. 1808’de, Cabanis’nin ardından, Fransız Akademi- si’ne seçildi. Restorasyon Dönemi de kendisine XVIII. Louis tarafından “Kont” sanı verildi.

Destutt de Tracy’nin duyumculuğu Locke ve Condillac’tan etkilenmiştir. Bilginin kaynağı sorunu nedeniyle, duyumların fizyolojisiyle de ilgilenmiş; düşünme eylemini sinir sisteminin bir işlevi olarak tanımlamıştır. Ona göre, bilinçli davranışın dört ana alanını oluşturan algı, bellek,yargı ve istenç,duyumla­rın değişik biçimleridir.

Duyumlar dış ve iç olmak üzere ikiye ayrılır. Dış duyumlar, dış nesnelerin yüzey­deki sinir uçlarına yaptığı etkiyle oluşur. İç duyumlar ise, beş duyu organına bağlı olmayan sinirlerle algılanan duyumlardır. İzlenimler algılamaların sonu­cudur. Bu izlenimler, beynin özel işlevlerinin etken olduğu bir tür içduyum yoluyla, belleği oluşturur. Yargı, algılar arasındaki ilişkiyi saptama; istenç ise, istek duyma ve yönetme yetişidir. Destutt de Tracy’ ye göre, dış dünyanın bilinmesi için, istence dayalı devinim ve nesnenin direnci gereklidir. Direnci olmayan bir nesne bilinemez. Devinmeyen ya da devinimlerini algılamadan gerçekleştiren bir varlık, dış dünya ile ilgili bilgi edinemez.

Destutt de Tracy, metafiziğin yerine, “düşün­celerin bilimi” olarak tanımladığı “ideoloji” kavramı­nı ilk kez ortaya atmış ve çalışmalarını bu konuda yoğunlaştırmıştır. Ona göre ideoloji, dil bilgisi, man­tık, eğitim, siyaset ve ahlak konularını içerir ve şu özellikleri taşır: 1) Deneyime dayalı bir kuramsal yapısı vardır; 2) Toplumsal ve siyasal örgütlenme alanında genel bir program içerir; 3) Bu programın gerçekleşebilmesi için bir savaşım başlatabilir; 4) Bağımlı ve inançlı izleyiciler gerektirir; 5) Geniş bir kitleyi etkilemeyi amaçlamakla birlikte, özellikle ay­dın kesime önderlik işlevi yükler.

Destutt de Tracy, Fransa’nın usa ve bilime dayalı bir toplum olması için öteki “ideolog”larla birlikte, bir ulusal eğitim girişimi başlattı. Direk tuvar Döne­min de Cumhuriyet’in resmi siyaseti olarak benimse­nen tutum, kişi özgürlüğünün korunması ve geliştiril­mesi için, liberal bir devlet programı öngörüyordu. Napoleon Bonaparte, başta ideologları destekledi ve Destutt de Tracy’ye “ideologların başı” sanını verdi. Ancak, sonradan, dinsel ve siyasal yetkeye karşı tutumlarından ürktü. Düşmanlığını, onları askeri başa­rısızlıkların nedeni göstermeye kadar vardırdı.

Destutt de Tracy, çalışmalarıyla, Comte, S.Mili, Taine, Ribot gibi düşünürleri etkilemiştir.

Eserleri (başlıca): Elements d’ideologie, 1801, (“İdeo­lojinin Öğeleri”); La grammaire, 1803, (“Dilbilgisi”); La logique, 1805, (“Mantık”); Commentaire sur l’Esprit des Lois de Montesquieu, 1811, (“Montesquieu’nün “Kanun­ların Özü” Yapıtı Üzerine Yorum”); Traite de la volonte et de ses effects, 1805, (“İstenç ve Etkileri Üstüne”); Traite d’economie politique, 1822, (“Ekonomi Politik Üstüne”).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>